تأملاتی در اجتهاد علمی و طنز نجیب بدیع‌الزمان فروزانفر

یادداشت مرحوم مرتضی اخوان کاخی، دیپلمات، ادیب و پژوهشگر معاصر: اگر در پهنه ادب فارسی و عربی ایران در کل قرن بیستم، تنها خواهان نام بردن از دو یا سه شخصیت بی‌بدیل باشیم، بی‌گمان یکی از این انگشت‌شماران، شادروان بدیع‌الزمان فروزانفر است که به باور من، رتبه نخست را به خود اختصاص می‌دهد. البته این داوری سنجیده، نیازی به ثناگویی چون منی ندارد؛ چراکه قولی است که جملگی بر آنند و اقیانوس فضل او بر همگان مکشوف است. گواه این مدعا آن است که برای شاگردانش، افتخار به تلمذ در محضر وی، از تمام مدارک تحصیلی و مدارج علمی که بعدها کسب کردند، بسی والاتر و ارجمندتر بوده است. او اعجوبه‌ای بود که با یک نگاه شتابان به کارنامه پژوهشی پیشینیان، گره‌های فروبسته چندصدساله را می‌گشود و بی آنکه نیازی به اتلاف زمان داشته باشد، جان کلام را فرایاد می‌آورد. این ذهن آماده و شگفت، آثاری سراسر اجتهاد و خلاقیت نظیر سخن و سخنوران و شرح مثنوی شریف را پدید آورد که هرچند ناتمام ماند، اما هم‌چنان مرجع مروجان علم است. جمعی از استادان و دانشجویان موسسه وعظ و خطابه …